Intercyza – co to jest, ile kosztuje i kiedy warto ją zawrzeć

Intercyza przed ślubem a intercyza po ślubie

Intercyzę można zawrzeć zarówno przed ślubem, jak i w trakcie małżeństwa. W obu przypadkach procedura wygląda podobnie – wymaga wizyty u notariusza i podpisania aktu notarialnego przez obu małżonków (lub przyszłych małżonków).

Przed ślubem – umowa wchodzi w życie z dniem zawarcia małżeństwa. Para od początku funkcjonuje w wybranym ustroju majątkowym.

W trakcie małżeństwa – umowa działa od momentu podpisania. Majątek zgromadzony wcześniej jako wspólny nie znika – nadal istnieje i wymaga odrębnego rozliczenia lub podziału.

Sądowa rozdzielność majątkowa

Gdy jeden z małżonków nie zgadza się na intercyzę, drugi może wystąpić do sądu o ustanowienie rozdzielności majątkowej (art. 52 k.r.o.). Sąd orzeka rozdzielność, jeśli zachodzą „ważne powody” – np. trwonienie majątku wspólnego, spory dotyczące wspólnych zobowiązań (kredyt) albo faktyczna separacja przy długotrwałym procesie rozwodowym.

W Sądzie Rejonowym w Lesznie taka sprawa trwa – w zależności od sędziego – od około 8 miesięcy do 2 lat.

Ile kosztuje intercyza?

Intercyza – koszt u notariusza zależy od rodzaju umowy i wartości majątku, który obejmuje. Podpisanie intercyzy u notariusza kosztuje z reguły od ok. 500 do kilku tysięcy złotych brutto.

Koszt intercyzy u notariusza składa się z trzech elementów:

• Taksa notarialna – przy najpopularniejszej intercyzie (ustanowienie rozdzielności majątkowej) wynosi maksymalnie 400 zł netto. Przy umowach obejmujących konkretne składniki majątkowe (np. rozszerzenie wspólności o nieruchomość) taksa zależy od wartości majątku i może wynieść od 100 do 10 000 zł netto.
• Podatek VAT – 23% od taksy notarialnej.
• Wypisy aktu notarialnego – ok. 6 zł netto za stronę; potrzebujesz co najmniej dwóch wypisów (po jednym dla każdego małżonka).

W praktyce koszt intercyzy ustanawiającej rozdzielność majątkową zamyka się zwykle w kwocie 500–700 zł brutto u notariusza.

Jeśli przed wizytą u notariusza chcesz skonsultować się z prawnikiem – np. żeby ustalić, który wariant intercyzy będzie dla Ciebie najkorzystniejszy – konsultacja w naszej Kancelarii kosztuje 300–400 zł. Temat intercyzy omawiamy często łącznie z innymi kwestiami majątkowymi lub rozwodowymi.

Intercyza przed ślubem – koszt

Ile kosztuje intercyza przed ślubem? Dokładnie tyle samo, co intercyza zawierana w trakcie małżeństwa – ile kosztuje intercyza u notariusza, zależy od jej rodzaju i wartości majątku, nie od momentu podpisania. Procedura też wygląda identycznie – oboje stawiacie się u notariusza i podpisujecie akt notarialny.

Sądowa rozdzielność majątkowa – koszty

Gdy jeden z małżonków nie zgadza się na intercyzę i sprawa trafia do sądu, koszty rosną: opłata sądowa wynosi 200 zł, a wynagrodzenie pełnomocnika to około 5 000 zł netto plus koszty rozpraw (ok. 1 000 zł netto za rozprawę), chyba że sprawa kończy się na pierwszym posiedzeniu.

Intercyza a dziedziczenie

Intercyza nie wpływa na dziedziczenie ustawowe. To jeden z najczęstszych mitów i zarazem główna obawa Klientów, z którą spotykamy się w Kancelarii.

Intercyza reguluje zasady dotyczące majątku za życia małżonków – nie po śmierci. Jeśli Twój małżonek umrze, dziedziczysz po nim na zasadach ogólnych, niezależnie od tego, czy mieliście rozdzielność majątkową. Zachowujesz też prawo do zachowku.

Różnica polega na czym innym: przy wspólności ustawowej połowa majątku wspólnego i tak należy do Ciebie (jako żyjącego małżonka) i w ogóle nie wchodzi do spadku. Przy rozdzielności cały majątek zmarłego wchodzi do masy spadkowej – ale Ty nadal jesteś spadkobiercą ustawowym i dziedziczysz swoją część.

Sama intercyza nie pozbawia Cię prawa do spadku. Dopiero rozwód wyłącza dziedziczenie ustawowe po byłym małżonku – i to rozwód, nie rozdzielność majątkowa, zmienia sytuację spadkową.

Intercyza a kredyt hipoteczny

Wbrew obawom wielu osób, intercyza nie musi utrudniać uzyskania kredytu hipotecznego. W praktyce naszej Kancelarii częściej bywało odwrotnie.

Rozdzielność majątkowa pozwala jednemu z małżonków samodzielnie zaciągnąć kredyt – bez angażowania drugiego. To bywa przydatne, gdy jeden z małżonków prowadzi działalność gospodarczą albo gdy proces rozwodowy się przeciąga i trzeba zabezpieczyć nowe mieszkanie dla siebie i dzieci.

Banki mogą wymagać dodatkowych dokumentów, jeśli wiedzą o intercyzie – ale sama rozdzielność nie jest podstawą do odmowy kredytu. Obowiązkiem jest natomiast poinformowanie banku o istniejącej umowie majątkowej.

Intercyza a rozwód i podział majątku

Przy rozdzielności majątkowej nie powstaje majątek wspólny, a więc przy rozwodzie nie ma czego dzielić w tradycyjnym sensie. Każdy z małżonków zachowuje to, co sam nabył i zarobił.

To rozwiązanie chroni majątek przed roszczeniami drugiej strony. Ale ma też drugą stronę: jeśli jeden z małżonków zrezygnował z kariery zawodowej, żeby zajmować się dziećmi i domem, może po rozwodzie zostać bez zabezpieczenia finansowego – mimo że właśnie dzięki tej rezygnacji drugi małżonek mógł rozwijać karierę i zarabiać.

Dlatego adwokat Anna Franczyk często rekomenduje rozdzielność z wyrównaniem dorobków – szczególnie parom, w których jedno prowadzi biznes. Ten wariant daje swobodę zarządzania majątkiem w trakcie małżeństwa, a jednocześnie gwarantuje równy podział dorobku w razie rozwodu.

Jeśli interesuje Cię temat podziału majątku szerzej – przeczytaj więcej o podziale majątku po rozwodzie.

Kiedy intercyza to dobre rozwiązanie – a kiedy nie

Kiedy warto rozważyć intercyzę

• Prowadzisz działalność gospodarczą – rozdzielność chroni małżonka przed odpowiedzialnością za Twoje zobowiązania biznesowe.
• Jeden z Was ma znaczne długi lub ryzykowne zobowiązania finansowe – intercyza zabezpiecza majątek drugiej osoby (ale nie działa wstecz – nie chroni przed długami sprzed jej zawarcia).
• Wchodzicie w drugie małżeństwo z dziećmi z poprzedniego związku – intercyza ułatwia uregulowanie spraw majątkowych i spadkowych.
• Chcecie jasno ustalić zasady finansowe – szczególnie przy dużej dysproporcji majątków lub dochodów.

Kiedy lepiej się zastanowić

• Wspólnie zdecydowaliście, że jedno z Was zajmie się domem i dziećmi – w takim modelu rodziny intercyza może być niekorzystna dla osoby niepracującej zawodowo. Adwokat Anna Franczyk wskazuje ten scenariusz jako sytuację, w której odradza intercyzę.
• Chcesz „ukryć” majątek przed wierzycielami – intercyza nie chroni przed długami zaciągniętymi przed jej podpisaniem. Wierzyciel, który nie wiedział o intercyzie, może dochodzić roszczeń z majątku wspólnego.

Czy intercyzę można zmienić lub rozwiązać?

Tak. Intercyzę można w każdym momencie zmienić lub rozwiązać – wystarczy kolejna umowa w formie aktu notarialnego, podpisana przez obu małżonków. Możecie zmienić wariant rozdzielności, rozszerzyć ją, ograniczyć albo wrócić do wspólności ustawowej.

Jak Kancelaria Peljan Czwojda Pogorzelski Kopacz może Ci pomóc

Sprawami dotyczącymi intercyzy zajmuje się adwokat Anna Franczyk – ta sama prawniczka, która prowadzi sprawy o podział majątku po rozwodzie i rozwody.

Na konsultacji (ok. 1,5–2 godziny) analizujemy Twoją sytuację majątkową i rodzinną: ile zarabiacie, jak funkcjonuje Wasza rodzina, jakie macie zobowiązania, czy jedno z Was prowadzi działalność. Na tej podstawie doradzamy, czy intercyza ma w Twojej sytuacji sens – a jeśli tak, jaki wariant będzie najkorzystniejszy.

Nie zachęcamy do intercyzy „na ślepo”. Zdarza się, że po konsultacji odradzamy ją – bo w konkretnej sytuacji wspólność ustawowa lepiej chroni interesy Klienta.

Zakres naszej pomocy:

• Analiza i doradztwo – przed wizytą u notariusza
• Weryfikacja projektu aktu notarialnego – w ramach porady prawnej
• Reprezentacja w sądzie – gdy jeden z małżonków nie zgadza się na intercyzę (sądowa rozdzielność majątkowa)