Odszkodowanie za słupy energetyczne na działce

Na Twojej działce stoi słup energetyczny, biegnie linia przesyłowa albo stoi transformator – a nikt nigdy nie pytał Cię o zgodę? Masz prawo do wynagrodzenia. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z grudnia 2025 r. pozycja właścicieli nieruchomości jest silniejsza niż kiedykolwiek wcześniej – przedsiębiorstwa energetyczne straciły argument, którym przez lata blokowały roszczenia.

Wyjaśniamy, co dokładnie Ci przysługuje, ile możesz uzyskać i jak wygląda cała procedura.

Czy przysługuje Ci odszkodowanie za słup na działce?

Tak – jeśli na Twojej nieruchomości znajdują się urządzenia przesyłowe (słupy, linie energetyczne, transformatory) bez ważnej umowy lub decyzji administracyjnej, masz prawo do wynagrodzenia od przedsiębiorstwa energetycznego.

Roszczenie przysługuje Ci, gdy spełnione są trzy warunki:

  • Brak umowy – nie podpisywałeś żadnej umowy z operatorem na korzystanie z Twojej działki.
  • Brak wpisu w księdze wieczystej – w księdze wieczystej nieruchomości nie widnieje służebność przesyłu.
  • Brak decyzji administracyjnej – żaden organ nie wydał decyzji uprawniającej przedsiębiorstwo do zajęcia Twojego gruntu.

Jeśli nie jesteś pewien, czy któryś z tych warunków jest spełniony – warto to sprawdzić. Na konsultacji przeanalizujemy Twoją dokumentację i powiemy, czy masz podstawy do dochodzenia roszczeń.

Koordynator Praktyki

Marcin Czwojda

Wspólnik | Adwokat

Kancelaria Peljan Czwojda Pogorzelski Kopacz

m.czwojda@kancelariapeljan.pl
(+48) 731 61 61 37

Dwa rodzaje roszczeń – za przeszłość i na przyszłość

Jako właściciel możesz dochodzić dwóch niezależnych roszczeń jednocześnie: wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości (za okres do 6 lat wstecz) oraz wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu (na przyszłość).

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości

To pieniądze za okres, w którym przedsiębiorstwo korzystało z Twojej działki bez Twojej zgody. Możesz dochodzić wynagrodzenia za ostatnie 6 lat – w 2026 r. oznacza to okres od 2020 r. do dnia złożenia pozwu.

Wysokość odpowiada rynkowej stawce dzierżawy za grunt zajęty przez urządzenia przesyłowe. Ustala ją rzeczoznawca majątkowy na podstawie lokalizacji, przeznaczenia działki i powierzchni zajętej przez infrastrukturę.

Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu

To jednorazowe świadczenie za trwałe obciążenie Twojej nieruchomości na przyszłość. Służebność przesyłu oznacza, że przedsiębiorstwo zyskuje prawo do utrzymywania urządzeń na Twoim gruncie – ale musi Ci za to zapłacić.

Wynagrodzenie za służebność jest zwykle wyższe niż za bezumowne korzystanie, bo rekompensuje wieloletnie ograniczenie prawa własności.

Ile wynosi odszkodowanie za słupy energetyczne?

Wysokość zależy od kilku czynników i waha się od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych – a w przypadku linii wysokiego napięcia na terenach budowlanych może sięgnąć nawet więcej.

Na wysokość wynagrodzenia wpływają przede wszystkim:

  • Rodzaj infrastruktury – słup niskiego napięcia ogranicza działkę mniej niż linia wysokiego napięcia z szerokim pasem eksploatacyjnym.
  • Przeznaczenie działki – na działce budowlanej, gdzie słup blokuje możliwość zabudowy, odszkodowanie będzie wyższe niż na gruncie rolnym.
  • Powierzchnia pasa zajętego przez urządzenia – to nie tylko sam punkt, w którym stoi słup, ale cały pas eksploatacyjny (od kilku do kilkunastu metrów szerokości, zależnie od napięcia).
  • Lokalizacja – grunt w mieście lub na przedmieściach ma wyższą wartość niż na terenach wiejskich.

Każda sprawa wymaga indywidualnej wyceny przez rzeczoznawcę majątkowego. Współpracujemy z rzeczoznawcą – koszt sporządzenia operatu szacunkowego zaczyna się od ok. 500 zł.

Co zmienił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2025 r.?

Wyrok TK z 2 grudnia 2025 r. (sygn. P 10/16) pozbawił przedsiębiorstwa energetyczne ich głównego argumentu obronnego – tzw. zasiedzenia służebności przesyłu.

Przez lata firmy energetyczne broniły się w sądach twierdzeniem, że „zasiedziały” prawo do korzystania z cudzych działek. Mechanizm wyglądał tak: jeśli słup stał na działce wystarczająco długo (20 lub 30 lat), przedsiębiorstwo twierdziło, że nabyło prawo do nieruchomości przez zasiedzenie – bez umowy i bez zapłaty.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że to było niezgodne z Konstytucją. Służebność przesyłu jako instytucja prawna powstała dopiero w 2008 r. – nie można więc było jej „zasiedzieć” w okresie, gdy w ogóle nie istniała. To oznacza, że nawet jeśli słup stoi na Twojej działce od 30 czy 40 lat, przedsiębiorstwo nie może powoływać się na zasiedzenie sprzed 2008 r.

Przegrałeś sprawę w przeszłości z powodu zasiedzenia? Po wyroku TK możesz mieć podstawy do wznowienia postępowania – ale obowiązuje krótki termin na złożenie wniosku. Skonsultuj się z prawnikiem jak najszybciej.

Jak wygląda procedura – krok po kroku

Krok 1. Konsultacja i analiza dokumentów. Na spotkaniu przeanalizujemy Twoją sytuację – sprawdzimy księgę wieczystą, mapę nieruchomości i dostępną dokumentację dotyczącą urządzeń przesyłowych. Ocenimy, czy roszczenie przysługuje i jakie masz opcje.

Krok 2. Wezwanie do zapłaty. Wysyłamy do przedsiębiorstwa przesyłowego (np. ENEA, PGE, Tauron) formalne wezwanie – z żądaniem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie i propozycją ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem.

Krok 3. Negocjacje. Jeśli operator odpowie – prowadzimy negocjacje. W praktyce przedsiębiorstwa rzadko proponują satysfakcjonujące kwoty na tym etapie. Nie warto akceptować zaniżonej oferty pod presją – pomożemy ocenić, czy propozycja jest uczciwa.

Krok 4. Opinia rzeczoznawcy. Zlecamy rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego – profesjonalnej wyceny wynagrodzenia za służebność i za bezumowne korzystanie.

Krok 5. Pozew. Jeśli negocjacje nie przyniosą rezultatu, składamy pozew do sądu. Reprezentujemy Cię na rozprawach i we wszystkich kontaktach z drugą stroną.

Krok 6. Wyrok. Sąd ustanawia służebność przesyłu za wynagrodzeniem lub zasądza odszkodowanie za bezumowne korzystanie – albo jedno i drugie. W razie wygranej koszty postępowania (w tym opinii rzeczoznawcy) ponosi przedsiębiorstwo energetyczne.

Cała procedura – od wezwania do wyroku – trwa orientacyjnie od roku do dwóch lat, w zależności od sądu i tego, czy sprawa wymaga dodatkowych opinii biegłych.

Ile kosztuje sprawa?

Konsultacja wstępna kosztuje 400 zł. Na spotkaniu ocenimy Twoją sytuację, przedstawimy plan działania i zaproponujemy warunki współpracy.

Dalsze koszty obejmują:

  • Opinia rzeczoznawcy – od ok. 500 zł (współpracujemy z rzeczoznawcą majątkowym).
  • Opłata sądowa – zależy od wartości roszczenia. Przy roszczeniu do 20 000 zł wynosi od 200 do 1 000 zł.
  • Wynagrodzenie Kancelarii – ustalamy indywidualnie, najczęściej w formie ryczałtu, czasem w połączeniu z wynagrodzeniem zależnym od wyniku sprawy.

W razie wygranej sąd zasądza zwrot kosztów od przedsiębiorstwa przesyłowego – w tym koszt opinii rzeczoznawcy i opłatę sądową.

Jak Kancelaria Peljan Czwojda Pogorzelski Kopacz może Ci pomóc

Sprawy o odszkodowanie za słupy energetyczne prowadzi w naszej Kancelarii tandem dwóch doktorów nauk prawnych: radca prawny doktor Michał Peljan i radca prawny doktor Jakub Terlega. Obaj specjalizują się w prawie nieruchomościowym – doktor Peljan w sprawach związanych z infrastrukturą i budownictwem, doktor Terlega w ograniczeniach prawa własności, wywłaszczeniach i odszkodowaniach.

Łącznie Kancelaria prowadziła ok. 100 spraw nieruchomościowych, w tym kilkanaście spraw dotyczących służebności przesyłu i urządzeń przesyłowych. Współpracujemy z rzeczoznawcą majątkowym, co przyspiesza etap wyceny.

Prowadzimy Klientów z Leszna i całej Wielkopolski, ale obsługujemy też osoby z innych regionów Polski – pełna współpraca zdalna jest u nas standardem.

Na co zwrócić uwagę

  • Nie podpisuj umowy z operatorem bez konsultacji z prawnikiem. Przedsiębiorstwa przesyłowe proponują niekiedy umowy z zaniżonym wynagrodzeniem. Zanim cokolwiek podpiszesz – sprawdź, czy kwota odpowiada rzeczywistej wartości ograniczenia.
  • Pilnuj terminów przedawnienia. Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie przedawnia się po 6 latach. Im dłużej czekasz, tym więcej pieniędzy tracisz bezpowrotnie.
  • Zbieraj dokumentację. Zdjęcia słupów i linii, korespondencja z operatorem, mapy działki – wszystko, co potwierdza stan faktyczny, może się przydać.
  • Jeśli przegrałeś sprawę z powodu zasiedzenia – po wyroku TK możesz mieć szansę na wznowienie. Ale termin jest krótki – nie odkładaj tego.

Ubezpieczenia i odszkodowania dla firm

Prowadzimy sprawy odszkodowawcze i ubezpieczeniowe także na rzecz przedsiębiorców. Najczęstszy scenariusz, z jakim trafiają do nas firmy, to zaniżone odszkodowanie od ubezpieczyciela – ubezpieczyciel wypłaca kwotę niższą niż realna wartość szkody.

W czym pomagamy firmom

  • Dochodzenie dopłaty do zaniżonego odszkodowania z polisy majątkowej, OC czy ubezpieczenia floty.
  • Reprezentacja w sporach z ubezpieczycielem – na etapie reklamacji, przed Rzecznikiem Finansowym i przed sądem.
  • Analiza OWU (Ogólnych Warunków Ubezpieczenia) i weryfikacja odmów wypłaty.
  • Dochodzenie odszkodowań za przerwanie działalności, szkody w mieniu firmy, szkody w transporcie.

Wsparcie przed zdarzeniem – audyt ubezpieczeniowy

Nie czekaj na szkodę. Pomagamy firmom zanim dojdzie do zdarzenia: analizujemy posiadane polisy, wskazujemy luki w ochronie i sprawdzamy, czy sumy ubezpieczenia odpowiadają rzeczywistej wartości majątku firmy. Współpracujemy też z brokerami ubezpieczeniowymi, którzy pomagają dobrać odpowiednią ochronę.

Typowe błędy firm w sprawach ubezpieczeniowych

Trzy najczęstsze błędy, które widzimy u naszych Klientów biznesowych:

  • Niedopasowany zakres ubezpieczenia – polisa nie pokrywa ryzyk, które faktycznie zagrażają firmie, bo przy jej zawieraniu nikt nie analizował, czego firma naprawdę potrzebuje.
  • Przeoczenie obowiązków z OWU – ubezpieczyciel odmawia wypłaty, bo firma nie dopełniła drobnego wymogu formalnego zapisanego w warunkach polisy (np. termin zgłoszenia, obowiązek zabezpieczenia mienia).
  • Zbyt późne zgłoszenie szkody – OWU często wyznaczają krótkie terminy na zgłoszenie (3–7 dni). Przekroczenie tego terminu może ograniczyć lub całkowicie wykluczyć wypłatę.

Odszkodowania od organów władzy

Prowadzimy również sprawy o odszkodowanie od Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego – wtedy, gdy szkodę wyrządziło niezgodne z prawem działanie organu administracji.

Dotyczy to przede wszystkim bezprawnych decyzji administracyjnych – wadliwych pozwoleń, błędnych decyzji podatkowych, niezasadnych odmów czy przewlekłości postępowań, które doprowadziły do realnych strat finansowych.

Jak wygląda proces

Dochodzenie odszkodowania od organów władzy wymaga tzw. prejudykatu – najpierw trzeba uzyskać formalne potwierdzenie, że działanie organu było niezgodne z prawem (np. uchylenie wadliwej decyzji). Dopiero potem można dochodzić odszkodowania na drodze cywilnej. Przed złożeniem pozwu kierujemy wezwanie do zapłaty i – w większości przypadków – zlecamy prywatną opinię biegłego, żeby oszacować wartość roszczeń i szanse procesowe.

Tego typu sprawy wymagają doświadczenia zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i cywilnym. Adwokat Marcin Czwojda prowadzi te sprawy we współpracy z dr. Jakubem Terlegą, specjalistą od prawa administracyjnego i wywłaszczeń.

Dlaczego Kancelaria Peljan Czwojda Pogorzelski Kopacz

  • Ponad 320 spraw odszkodowawczych i ubezpieczeniowych prowadzonych od 2012 roku – od wypadków komunikacyjnych przez błędy medyczne po spory z ubezpieczycielami i odszkodowania od Skarbu Państwa.
  • Dedykowany zespół: adwokat Marcin Czwojda i Dorota Kozanecka (prawo ubezpieczeniowe) prowadzą Twoją sprawę osobiście, wspierani przez adwokat Annę Franczyk (błędy medyczne, wypadki przy pracy) i radcę prawną Katarzynę Stanek.
  • Doświadczenie z dużymi ubezpieczycielami – prowadzimy sprawy przeciwko PZU, WARTA, Compensa i innym towarzystwom.
  • Jasny model rozliczenia – pracujemy na niewielkim ryczałcie za prowadzenie sprawy, powiększonym o wynagrodzenie za udział w rozprawach i success fee uzależnione od wyniku. Szczegóły ustalamy indywidualnie na pierwszym spotkaniu.
  • Obsługa na terenie całej Polski – prowadzimy sprawy przed sądami w każdym mieście, a konsultacje oferujemy także zdalnie.

Przykłady spraw, które prowadziliśmy

Poślizgnięcie na basenie – złamanie szyjki kości udowej. Klientka doznała poważnego urazu w szatni obiektu sportowego. Dochodziliśmy odszkodowania i zadośćuczynienia od ubezpieczyciela zarządcy obiektu.

Wypadek na robotach drogowych – ugoda. Klientka kierowała ruchem podczas robót drogowych i uległa wypadkowi. Negocjacje doprowadziły do zawarcia satysfakcjonującej ugody, bez konieczności procesu.

Śmierć osoby bliskiej w wypadku – kilkaset tysięcy złotych. Rodzina zmarłego uzyskała odszkodowanie i zadośćuczynienie obejmujące kilkaset tysięcy złotych.

Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę żądać odszkodowania za słup stojący na działce od 30 lat?

Tak. Nawet jeśli urządzenia stoją na Twojej działce od kilkudziesięciu lat, masz prawo dochodzić wynagrodzenia. Po wyroku TK przedsiębiorstwo nie może powoływać się na zasiedzenie sprzed 2008 r. Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie możesz uzyskać za ostatnie 6 lat.

W wyjątkowych przypadkach – tak. Ale w praktyce sądy częściej orzekają ustanowienie służebności za wynagrodzeniem niż nakazują usunięcie infrastruktury. Usunięcie jest realne głównie wtedy, gdy urządzenie postawiono niedawno i bez jakiejkolwiek podstawy prawnej.

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie przedawnia się po 6 latach. Roszczenie o ustanowienie służebności przesyłu nie przedawnia się w ten sam sposób – ale im dłużej czekasz, tym większe ryzyko, że operator spróbuje wykazać zasiedzenie po 2008 r.

To zależy od Twojej sytuacji. Przy linii wysokiego napięcia na działce budowlanej kwoty mogą sięgać kilkudziesięciu tysięcy złotych – koszty sprawy stanowią wtedy ułamek wynagrodzenia. Na konsultacji ocenimy, jaki wynik jest realny w Twojej sprawie.

Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z grudnia 2025 r. możesz złożyć wniosek o wznowienie postępowania. Obowiązuje jednak krótki termin – skontaktuj się z nami jak najszybciej, żebyśmy mogli ocenić, czy w Twoim przypadku wznowienie jest możliwe.

Porozmawiaj z nami o swojej działce

Chcesz sprawdzić, czy przysługuje Ci odszkodowanie za słupy energetyczne? Umów konsultację – na spotkaniu przeanalizujemy Twoją dokumentację, ocenimy roszczenie i przedstawimy plan działania. Konsultacja kosztuje 400 zł.

Obsługujemy Klientów z Leszna, Wielkopolski i całej Polski – również zdalnie.

Powiązane strony: